SIGEM

Kom ek neem jou net vir ‘n oomblik na my modern omgewing. Voordat ek, Sigem, my verhaal vertel, wil ek jou net so ‘n bietjie agtergrond gee.

My heel oudste gedeelte Tel Balata. Dis hoe hy tans lyk. As ek vir jou baie eeue gelede kon terugvat, sou jy een van die versterkste van sy tyd gesien het.

Ek gaan ‘n bietjie later vir jou die geskiedenis van Abram vertel wat sy eerste altaar hier gebou het.

GERISIM

Bou op een van my twee berge, Geresim en Ebal kan jy vandag nog ruïnes van ‘n Samaritaanse tempel sien wat in die tyd van Jesus al hier was. Hierdie berg word die berg van seëninge genoem.

Mens sien meer plantegroei hier as op die ander berg Ebal.

EBAL

Ebal word die berg van vervloeking genoem. Argeoloë het oorblyfsels van Josua gevind. Hy het dit destyds opgerig toe hy die tiengbebooie en ander wette van Moses vir hulle voorgelees het.

JOSEF SE GRAF

Een van my baie belangrike historiese monumente, is Josef se graf. Toe Israel uit Egipte getrek het, het hulle Josef se gebalsemde liggaam saam met hulle gebring en hom hier begrawe.

Dit was ‘n baie groot prosessie wat met sy liggaam hier aangekom het.

JAKOB SE FONTEIN

Die fontein van Jakob is tans die grootste aantrekkingskrag. Vir jare het ‘n halfgeboude Russiese Ortodokse Kerk, die put van Jakob besterm.

Soos julle tans kan sien, is hier ‘n pragtige voltooide kerk en mense kan hier instap en na die dekorasies kom kyk. Dis natuurlike ‘n baie groot oomblik vir toeriste om van hierdie water te kom drink.

Eers gaan ek van Jakob vertel wat hier was en laastens die klimaks toe Jesus hier besoek het.

ABRAM SE BESOEK

Dit was vir my persoonlik ‘n baie groot oomblik toe Abram op ‘n dag hier aangekom het. Die man het ongelooflike baie skaap en bees gehad. En dan was daar ‘n paar honderd mense wat hom vergesel het.

Hy het die skok van sy lewe gekry toe hy sien hoe die Kanaäniete wat in my gewoon het, hulle kinders aan ons heidense gode geoffer het.

Ek kon sien hy was onsteld omdat die God wat gedien het, hom aangesê het om hierheen te kom en uiteindelike die besitter van die land te kom word.

Dit was hy hier gedoen het, sal ek nooit vergeet nie. Pleks van mense aan sy God geoofer het, het hy  ‘n lam geoffer. Hy het vir my mense van sy God vertel. Dit was nie nodig dat jy ‘n mens moes offer om Hom te beïndruk nie.

Die lam wat hy geoffer het, het vooruit gewys na die Offer van die Seun van God wat eendag in die plek van die sondaar sou kom sterf.

Hy het vir my mense vertel dat dit nie nodig is om hulle kinders te offer om ons gode te beïndruk nie.  Hierdie offer bring nie verlossings of vergifnis vir ‘n mens nie.

Jy word net gered as jy God die Vader se offer van Sy in geloof aanneem.

Baie van my mense het hierdie pragtige nuwe geloof aangeneem en ‘n mooi nuwe skoon lewe vol vreugde begin uitleef.

Ek lees vir jou wat in die Christene se Bybel opgeskrywe is:

Gén 12:6  En Abram het deur die land getrek na die plek Sigem, tot by die terpentynboom More. Die Kanaäniete was toe in die land.

Gén 12:7  Daarop verskyn die HERE aan Abram en sê: Aan jou nageslag sal Ek hierdie land gee. Toe bou hy daar ‘n altaar vir die HERE wat aan hom verskyn het.

Dit was tydens Abram se besoek aan my dat Farao  Sesostris III (1880–1840 vC). Sigem beleer het

My naam Sigem, en die van die farao word in die Egiptiese hierogliewe genoem.

Toe die farao my beleër het, was dit baie troumaties vir hierdie vors van Ur.

Hy sou hierdie farao ‘n rukkie later weer in Egipte ontmoet maar onder baie anderse omstandighede.

JAKOB

Die volgende baie belangrike Bybelfiguur wat hier in my omgewing uit Haran aangekom het, was Jakob.

Ek lees vir jou wat die Christene se Bybel vertel:

Gén 33:18  En Jakob het behoue aangekom by die stad Sigem wat in die land Kanaän is, toe hy van Paddan-Aram gekom het—hy het sy laer voor die stad opgeslaan

Gén 33:19  en die stuk grond gekoop waar hy sy tent opgeslaan het, van die seuns van Hemor, die vader van Sigem, vir honderd geldstukke.

Gén 33:20  Daar het hy ook ‘n altaar opgerig en dit genoem: Die God van Israel is God.

Hierdie bou van die altaar was vir my net so treffend.

Hy het vir my inwoners dieselfde verlossingsvehaal vertel wat sy oupa vertel het.

JAKOB SE SEUNS

Jakob was ‘n goeie man maar jy kan dit nie van sy seuns gesê het nie.

Jakob het net een dogter gehad en van my jongmans het haar onteer. Teneinde met haar te trou, moes al my mans besny word.

Luister wat skyf Moses oor hierdie insident:

Gén 34:25  Maar op die derde dag, toe hulle in die pyn was, neem die twee seuns van Jakob, Símeon en Levi, broers van Dina, elkeen sy swaard, en hulle oorval die sorgelose stad en slaan almal dood wat manlik was.

Gén 34:26  Hulle slaan ook Hemor en sy seun Sigem dood met die skerpte van die swaard; daarna neem hulle Dina uit die huis van Sigem uit en vertrek.

Gén 34:27  Die seuns van Jakob het op die gesneuweldes afgekom en die stad geplunder, omdat hulle hulle suster onteer het.

Gén 34:28  Hulle kleinvee en hulle beeste en hulle esels—wat in die stad en in die veld was—het hulle weggeneem.

Gén 34:29  En al hulle goed en al hulle kinders en hulle vroue het hulle as gevangenes weggevoer en as buit, en ook alles wat in die huise was.

Gén 34:30  Toe sê Jakob vir Símeon en Levi: Julle het my ontroer dat julle my gehaat gemaak het by die inwoners van die land, die Kanaäniete en Feresiete, terwyl ek ‘n klein klompie  is. As hulle hul teen my versamel, sal hulle my verslaan, en ek sal verdelg word, ek en my huis.

Gén 34:31  Toe antwoord hulle: Hoe durf hy dan ons suster as ‘n hoer behandel!

DIE ALTAAR

Tydens die inval van die Israeliete word ek, Sigem nie onder die verowerde stede genoem nie.

Op een van die Amarna briewe wat die koning van Jerusalem geskryf het, lees jy dat ek myself, alles wat ek besit het, aan die invallende leërs van Israel geskenk het.

Hulle noem my  Shakmi  (ANET 489),

Ek het geweet hulle gaan die hele land verower en ek wou proaktief optree. Ek wou nie soos van die ander stede met die skerpte van die sward verwoes word nie.

In die lig van hierdie verduideliking  kan jy die volgedende inligting waardeer:

Jos 8:30  Toe het Josua ‘n altaar gebou vir die HERE, die God van Israel, op die berg Ebal,

Jos 8:31  soos Moses, die kneg van die HERE, die kinders van Israel beveel het, soos geskrywe staan in die wetboek van Moses: ‘n Altaar van ongekapte klippe waaroor geen yster geswaai is nie; en dáárop het hulle aan die HERE brandoffers gebring en dankoffers geslag.

Jos 8:32  En daar het hy ‘n afskrif van die wet van Moses op die klippe geskrywe, wat hy geskrywe het voor die oë van die kinders van Israel,

Jos 8:33  terwyl die hele Israel met sy oudstes en die opsigters en sy regters aan weerskante van die ark staan—teenoor die Levitiese priesters, die draers van die verbondsark van die HERE—die vreemdeling sowel as die kind van die land: die een helfte daarvan teen die berg Gerísim en die ander helfte daarvan teen die berg Ebal, soos Moses, die kneg van die HERE, tevore bevel gegee het om die volk van Israel te seën.

Jos 8:34  En daarna het hy al die woorde van die wet voorgelees, die seën en die vloek, net soos dit geskrywe staan in die wetboek.

Jos 8:35  Daar was geen woord van alles wat Moses beveel het, wat Josua nie voorgelees het voor die hele vergadering van Israel, met die vroue en die kinders en die vreemdeling wat onder hulle saamgetrek het nie.

Hierdie plek was destyds die mooiste in die hele land. Ebal en Gerisim was weerskante van die vallei. Die ligging was soos ‘n preekstoel en elke woord kon duidelik gehoor word.

Die feit dat die altaar op Ebal gebou is waar die vloeke geplaas is, is van groot belang. Asgevolg van die oortreding van die wet van God kon hulle dadelik uitgewis word. Maar die offeraltaar is die goeie nuus van versoening wat in Christus gevind kan word.

Ses van die stamme van Lea en Ragel was op Gerisim; die ander ses was van die diensmeisies plus Reuben en Sebulon.     Die  priesters en die verbondsark was tussen hulle in die vallei.

Die trompet het die oomblik van stilte aangekondig.  In daardie stil atmosfeer, langs die verbondsark het Josua die seëninge afgelees wat sou volg as hulle gehoorsaam aan God se gebooie sou wees. Die ses stamme het met Amens gereageer.

Dieselfde reaksie het op die lees van die vloeke gevolg.

Daarna is die wet van God en die wetboek van Moses gelees en vir almal neergeskryf sodat hulle dit kon lees.

Deu 11:18  Lê dan hierdie woorde van my weg in julle hart en in julle siel, en bind dit as ‘n teken op julle hand en laat dit as ‘n voorhoofsband tussen julle oë wees,

Deu 11:19  en leer dit aan julle kinders deur daaroor te spreek as jy in jou huis sit en as jy op pad is en as jy gaan lê en as jy opstaan;

Deu 11:20  en skryf dit op die deurposte van jou huis en op jou poorte,

Deu 11:21  sodat julle dae en die dae van julle kinders in die land wat die HERE aan julle vaders met ‘n eed beloof het om aan hulle te gee, kan vermenigvuldig soos die dae van die hemel bo-oor die aarde.

Ek sal daardie plegtige byeenkoms tussen die twee berge nooit vergeet nie. Geen ander volk het so ‘n liefdevolle God en terselfdertyd so ‘n regeverdige God nie.

Nadat Israel ‘n groot gedeelte van Kanaän verower het, het Josua net voor sy dood die volk op dieselfde plek byeengeroep. Dit was so aangrypend. Luister na wat hy sê:

Jos 24:14  Vrees dan nou die HERE en dien Hom in opregtheid en waarheid, en verwyder die gode wat julle vaders gedien het oorkant die Eufraat en in Egipte, en dien die HERE.

Jos 24:15  Maar as dit verkeerd is in julle oë om die HERE te dien, kies dan vir julle vandag wie julle wil dien: òf die gode wat julle vaders daar oorkant die Eufraat gedien het, òf die gode van die Amoriete in wie se land julle woon; maar ek en my huis, ons sal die HERE dien.

Jos 24:16  Toe antwoord die volk en sê: Dit is ver van ons, dat ons die HERE sou verlaat om ander gode te dien.

Kom saam met my na die ruïnes van Tel Belata. Hier is ‘n groot steen wat argeoloë ontdek het.

Luister wat sê die Bybel van hom:

Jos 24:26  En Josua het hierdie woorde in die wetboek van God geskrywe en’n groot klip geneem en dié daar opgerig onder die eikeboom wat by die heilige plek van die HERE is.

Daar is nog iets wat by hierdie ou groot klip gebeur het:

Rig 9:6  Daarop het al die burgers van Sigem en die hele huis Millo bymekaargekom en Abiméleg gaan koning maak by die terpentynboom van die gedenkteken wat by Sigem is.

DIE TYDPERK VAN DIE RIGTERS

Dit was ‘n hartseer geskiedenis wat na Josua se dood geskryf is. Ek is met die vuilste godsdiensgebruike besoedel.

Kom ek lees wat gebeur het.

Rigters 8:33  Maar net toe Gídeon dood was, het die kinders van Israel weer die Baäls agternagehoereer en van Baäl-Berít vir hulle ‘n god gemaak.

Rig 8:34  En die kinders van Israel het nie gedink aan die HERE hulle God wat hulle uit die hand van al hul vyande rondom gered het nie.

Rig 8:35  En hulle het geen guns bewys aan die huis van Jerúbbaäl, dit is Gídeon, vir al die goed wat hy aan Israel gedoen het nie.

Kom ek lees wat die bose koning Abimeleg met my gedoen het:

Rig 9:45  En Abiméleg het daardie hele dag teen die stad geveg en die stad ingeneem en die mense wat daarin was, gedood en die stad afgebreek en dit met sout besaai.

Hoe lank dink jy het ek net ‘n verlate hoop puin en rommel gebly?

Kom ek vertel jou hoe ek weer status gekry het:

DIE TIEN STAMME

Na die dood van Salomo het sy seun Rehabeam die troon bestyg. Die tien stamme het hier in my verlatenheid vergadader om vir belastingsverligting te vra.

Hulle moes oor drie dae terugkom en dit was sy antwoord:

1 Konings 12:14  en met hulle gespreek volgens die raad van die jongmanne en gesê: Het my vader julle juk swaar gemaak—ék sal by julle juk nog byvoeg; het my vader julle met die sweep getugtig—ék sal julle met gésels tugtig.

Wat se reaksie het dit by die tien stamme uitgelok?

1Kn 12:16  Toe die hele Israel sien dat die koning nie na hulle luister nie, het die volk die koning geantwoord en gesê: Watter aandeel het ons aan Dawid? en daar is geen erfdeel aan die seun van Isai nie! Na julle tente toe, Israel! Kyk nou na jou eie huis, Dawid! Daarop het Israel na sy tente gegaan.

HERBOU

Daar het een goeie ding uit hierdie skeuring gekom. Ek is herbou.

1Kn 12:25  En Jeróbeam het Sigem op die gebergte van Efraim gebou en daarin gewoon.

Ek was weer my ou self.

ARGEOLOGIE

Kom ek vertel vir jou van ‘n paar interessante ontdekkings wat die argeoloë in my ontdek het:

Twee spykerskriftablette en ‘n proto-Semitiese inskripsie. Daar is 24 bewoningsvlakke ontdek. Daa’r is egter vyf belangrike periodes wat genoem word:

  1. (1) ‘n Klein prehistoriese dorpie; (2) ‘n Middelbrons stadstaat van ongeveer 1900 to 1550 vC. Die Egiptenaars het die verwoesting hier aangebring; (3) ‘n Laat Bronstydperk van nog ‘n stadstaat van ongeveer 1450 to 1250 toe Abimeleg  my verwoes het; (4) ‘n Ystertydperk van ‘n versterkte stad van ongeveer 1000 to 724, toe die Assiriërs my beset  en (5) ‘n versterkte stad van die tyd van  Alexander die Grote tot die verwoesting deur John Hyrcanus in 107 vC.

DIE KLIMAKS IN MY GESKIEDENIS

En nou vir die grooste oomblik in my geskiedenis – die dag toe Jesus my besoek het.

Voordat ek jou van die slegste vrou in my, Sigem, vertel, net so ietsie van die geskiedenis van die Samaritane:

ASSIRIESE OORHEERSING

Tydens die Assiriese beset van Babilonië, was daar twee konings wat opstande in Mesopotamië moes hanteer. Hulle metode van dissipliene was ballingskap. En raai waarheen hierdie rebelle heen gestuur is? Na Samaria.

Hierdie mense het met hulle drekgode hier by my beland.

Luister na hierdie teks:

2Kn 17:24  En die koning van Assirië het uit Babel en uit Kuta en uit Awa en uit Hamat en Sefarváim mense ingevoer en laat woon in die stede van Samaría, in die plek van die kinders van Israel: hulle het Samaría in besit geneem en in sy stede gaan woon.

Sargon ll noem hierdie optrede op een va sy kleitablette wat aan die begin van sy koningskap plaasgevind het.

ESRA EN NEHEMIA

Tydens die herstelwerk aan die tempel en muur van Jerusalem het hierdie mengelmoes van Israeliete en Babiloniërs baie moeilikheid gemaak. Daar het vyandskap tussen hulle en die Jode onstaan wat tot ‘n klimaks bereik het toe Jesus hier kom besoek het.

DIE VROU

Eers het die onsedelik hier by Jakob se put kom water skep. Dit was op die warmste van die dag. En toe kom Jesus en Sy 12 volgeling hier aan. Hy stuur hulle om te gaan kos koop terwyl Hy met die vrou in gesprek tree.

Joh 4:7  Daar kom ‘n vrou uit Samaría om water te skep. Jesus sê vir haar: Gee vir My water om te drink—

Joh 4:8  want sy dissipels het na die stad gegaan om voedsel te koop.

Joh 4:9  En die Samaritaanse vrou sê vir Hom: Hoe is dit dat U wat ‘n Jood is, van my vra om te drink terwyl ek ‘n Samaritaanse vrou is? Want die Jode hou geen gemeenskap met die Samaritane nie.

Jesus het geweet hoe leeg en dors hierdie vrou was. Sy het haar honger met sonde probeer stil. Nie een van die ses mans wie se lewe sy verwoes het, kon haar sielshonger stil nie.

Tydens die gesprek met hierdie sieledors sondaar het Jesus vir haar die volgende gesê:

Joh 4:13  Jesus antwoord en sê vir haar: Elkeen wat van hierdie water drink, sal weer dors kry;

Joh 4:14  maar elkeen wat drink van die water wat Ek hom sal gee, sal in ewigheid nooit dors kry nie, maar die water wat Ek hom sal gee, sal in hom word ‘n fontein van water wat opspring tot in die ewige lewe.

Joh 4:15  Die vrou sê vir Hom: Here, gee my daardie water, sodat ek nie dors kry en hier hoef te kom skep nie.

Ek het versigtig na hierdie dialoog geluister. Die vrou het na die koms van die Messias uitgesien. Dis so mooi. Sonde het haar verwoes en leeg gelaat maar die komende Messias so haar kom herstel het.

Jy moes haar gesig gesien het toe Jesus die volgende sê:

Joh 4:25  Die vrou sê vir Hom: Ek weet dat die Messías kom, Hy wat Christus genoem word. Wanneer Hy kom, sal Hy ons alles verkondig.

Joh 4:26  Jesus sê vir haar: Dit is Ek wat met jou spreek!

Wat ‘n ongelooflike openbaring. Dis die Messias, die Verlosser wat hier voor haar but die put van Jakop sit.

Raai tot watter aksie het hierdie ontdekking haar geïnspireer?

Joh 4:28  Die vrou het toe haar waterkan laat staan en na die stad gegaan en vir die mense gesê:

Joh 4:29  Kom kyk ‘n man wat my alles vertel het wat ek gedoen het. Is Hy nie miskien die Christus nie?

Joh 4:30  Hulle het toe uit die stad gegaan en na Hom gekom.

WATER VAN DIE LEWE

Elke keer wanneer toeriste hier kom water drink, dink ek aan Jesus se woorde

Joh 4:14  maar elkeen wat drink van die water wat Ek hom sal gee, sal in ewigheid nooit dors kry nie.

My dierbare vriend. As jy dors na die verlossingswater, net Jesus het dit. Hy bied dit vir jou aan. Drink dit en vertel vir iemand om ook hierdie water te kom drink en hulle sieledors les.